Het doel
Welk gebruik moet de verlichting ondersteunen? Een normcriterium en een persoonlijke ontwerpwens hebben een verschillende herkomst. Een doelwaarde is een criterium, nooit een rekenresultaat.
Werkwijze & normen
Begrijp de basis van uw lichtplan.
Een lichtplan combineert ruimtegebruik, ontwerpkeuzes en technische gegevens. Hier leest u wat een normdoel betekent, wat een berekening laat zien en welke controle nodig kan zijn.
Drie dingen die uit elkaar horen
Een gekozen doel is geen uitkomst. Een uitkomst is geen beoordeling. LichtAI houdt deze drie gegevens apart, in het dashboard, bij uw project en in de PDF.
De uitkomst
Een berekening gebruikt concrete gegevens en een methode. De uitkomst is iets anders dan het gekozen doel, en hoort bij de invoer en de projectversie waarmee hij is gemaakt.
De beoordeling
Een uitkomst kan pas worden vergeleken met een criterium als de invoer en de methode daarvoor geschikt zijn. Anders blijft de vergelijking eerlijk leeg.
Toepasselijkheid
Waarvoor is NEN-EN 12464-1 bedoeld?
NEN-EN 12464-1:2021 gaat over verlichting van werkplekken binnen. Welke criteria relevant zijn, hangt af van het gebruik en de visuele taak. Het soort gebouw alleen bepaalt dus niet de volledige beoordeling. De norm werkt met taken en beoordelingsgebieden; een gemiddelde lux voor een hele ruimte is daar maar een deel van.
Hoe zit het met een woning?
Bij een woning leggen we gebruik, sfeer en ontwerpkeuzes uit. De richtwaarden die LichtAI daar gebruikt zijn eigen adviesprofielen; een woonadvies krijgt niet automatisch het label normtoets. Voor een thuiswerkplek wordt de toepasselijke taak afzonderlijk bekeken en niet stilzwijgend als werkplek beoordeeld.
Waar komen de richtwaarden vandaan?
LichtAI werkt met ruimteprofielen: per gebruiksfunctie een gemiddelde verlichtingssterkte, een UGR-grens, een minimale kleurweergave en een minimale gelijkmatigheid. De profielen voor werk- en bedrijfsruimten zijn ingedeeld naar NEN-EN 12464-1:2021, maar de exacte activiteit en tabelverwijzing per profiel zijn niet geverifieerd. We presenteren die waarden daarom als profielwaarden met herkomst, niet als normtabel. Wordt een functie niet herkend, dan ziet u de status “herkomst onbekend”.
En de elektrische installatie?
NEN 1010:2020+C1:2024 behandelt veilige laagspanningsinstallaties. Lichtplaatsing en functionele schakelgroepen in een LichtAI-plan vormen op zichzelf geen beoordeling van de elektrische installatie. Die beoordeling houden we bewust gescheiden van de lichtkwaliteit.
Wat LichtAI werkelijk berekent
Dit is wat de software doet, gelezen uit de code die uw plan maakt. De gebruikte methode verschilt per route. We noemen de factoren zoals ze in de berekening staan, inclusief wat er niet in zit.
Lumenmethode: een gemiddelde, geen verdeling
Egem = n × Φ × UF × MF ÷ A
- Benuttingsfactor UF in vier klassen van de ruimte-index k: 0,42 (k < 1), 0,55 (k < 2), 0,63 (k < 3), 0,68 (k ≥ 3). De ruimte-index k = A ÷ (h × 2 × √A) neemt een vierkante ruimte en lichtpunten op plafondhoogte aan.
- Onderhoudsfactor MF staat vast op 0,80. Reflecties van plafond, wanden en vloer worden in deze methode niet apart berekend.
- Lichtstroom Φ per armatuur komt uit het ruimteprofiel, tenzij een lichtbestand (LDT) of productopgave is gekoppeld. Het aantal is het hoogste van “nodig voor het doel” en een vuistregel in m² per armatuur.
- Gelijkmatigheid U0 is in deze route een schatting uit aantal en rastervorm (0,50 tot 0,85). Zij verandert niet als u lichtpunten verplaatst en is daarom geen gelijkmatigheidstoets.
- UGR wordt niet berekend; de getoonde waarde is de grens uit het profiel. Ra is een producteigenschap; het profiel geeft alleen een minimum.
Directe berekening met productfotometrie
Epunt = Σ I(C,γ) × cos θ ÷ r² × MF
- Invoer: bevestigde schaal en ruimtecontour, montagehoogte, richting en een LDT- of IES-bestand per armatuur. Het rekenvlak is horizontaal, met een gekozen raster, onderhoudsfactor en randzone.
- Uitkomst: gemiddelde, minimum en maximum over de rekenpunten en de rastergelijkmatigheid U0. Het minimum is het donkerste rekenpunt; grenscellen worden bemonsterd, niet oppervlaktegewogen.
- Niet berekend: reflecties, daglicht, afscherming door obstakels, verticale en cilindrische waarden, UGR. Een bevestigd Lux Lab-doel is een behaald doel, geen normconformiteit.
- Bekende beperking: opgeslagen dimwaarden per lichtpunt worden niet verwerkt. Zo’n ruimte krijgt de status “niet beoordeelbaar”, niet een geldige beoordeling met een voetnoot.
- Snelle intake levert een bewerkbaar ontwerpconcept met posities en producten. Zonder Lux Lab-run heeft zo’n project geen eigen lux- of UGR-uitkomst.
Wat een status betekent
Elk getal bij uw project krijgt een van deze statussen. Herkomst, rekenstatus en beoordeling blijven afzonderlijke gegevens.
| Doelwaarde | Gekozen criterium, met bron en toepasselijke taak. Geen resultaat. |
|---|---|
| Berekend | Herleidbare uitkomst met methode, invoer en versie. Op zichzelf geen normconformiteit. |
| Schatting | Een benoemde benadering. We vermelden welke beperkingen de vergelijking begrenzen. |
| Niet berekend | Alleen wanneer vaststaat dat die berekening niet is uitgevoerd. |
| Herkomst onbekend | Er is een getal, maar de bron of berekening kan niet worden bevestigd. |
| Verouderd | Relevante invoer is veranderd sinds de bijbehorende berekening. |
| Niet beoordeelbaar | De gegevens of methode zijn onvoldoende voor de gevraagde vergelijking. |
Geen algemene groene NEN-status. Een positief oordeel geldt alleen voor het benoemde criterium, de gebruikte methode en de betreffende projectversie.
Bekende rekenfout blijft zichtbaar. Als dimwaarden worden genegeerd, is alleen het label indicatief onvoldoende. De betrokken beoordeling wordt dan niet als geldig getoond.
Waar u dit terugvindt
Op het dashboard
De kaart “Hoe komt jouw lichtplan tot stand?” brengt u naar deze pagina. Geen extra intakestap; de uitleg staat naast de bestaande hulp.
Bij uw project
Het paneel “Uitgangspunten & lichtcontrole” toont per ruimte gebruik, gekozen profiel, uitkomst, gelijkmatigheid en verblinding, met de projectversie en de eerstvolgende handeling als er iets ontbreekt.
In de PDF
De sectie “Onderbouwing van dit lichtplan” gebruikt dezelfde opgeslagen gegevens en dezelfde statussen. Een nieuw rapport krijgt een eigen versie; bestaande rapporten worden niet stilzwijgend gewijzigd.
Veelgestelde vragen
Goede vragen.
Eerlijke antwoorden.
Wat is NEN-EN 12464-1?
Een Europese norm voor verlichting van werkplekken binnen. De actuele editie in de NEN-catalogus is 2021. Welke eisen gelden, kiest u bij de concrete activiteit en de beoordelingsvoorwaarden; het ruimtetype alleen is niet genoeg.
Is de norm altijd wettelijk verplicht?
Werkgevers hebben verplichtingen voor goede en veilige verlichting. Welke normen en voorwaarden voor een project gelden, vraagt een beoordeling van het concrete gebruik en de toepasselijke regels en afspraken. Deze pagina geeft geen juridische garantie voor uw project.
Is een LichtAI-rapport een conformiteitsverklaring?
Nee. Het rapport bevat het ontwerp, de beschikbare gegevens en de berekening van de gebruikte route, met per criterium de status. Een volledige formele normtoets en oplevercontrole zijn daarmee niet uitgevoerd.
Toont een productblad de UGR van mijn installatie?
Nee. Een productvermelding onder bepaalde testvoorwaarden vervangt geen berekening per ruimte en kijkrichting. LichtAI berekent momenteel geen UGR per zichtlijn; de getoonde UGR is altijd een grens uit het profiel.
Hoe controleer ik of het plan aan mijn eisen voldoet?
Controleer eerst het gebruik en de taak, dan de maten, productgegevens en rekeninstellingen, en daarna de status per criterium bij uw project. Voor een definitieve oplevering kan een aanvullende berekening of meting door een deskundige nodig zijn.
Bronnen en grens van deze uitleg: NEN-EN 12464-1:2021 (catalogus: editie en toepassingsgebied; geen normtabellen overgenomen) · Arboportaal (wettelijke verplichtingen voor licht op het werk) · NEN 1010:2020+C1:2024 (elektrische installaties, afzonderlijk van lichtkwaliteit) · interne reken- en normenaudit van 30 oktober 2026 (actieve code en uitvoer).
Bekijk de onderbouwing van uw projectOf begin met uw plattegrondEen pagina bekijken of een bestaand rapport openen start geen nieuwe berekening of afrekening.